Blij het verleden achter me gelaten te hebben, leef ik in het hier en nu.
Alleen mijn zus en échte vrienden van vroeger koester ik, zij zijn meegegaan naar het heden en we zullen ook in de toekomst van elkaars zijde niet wijken.
Vervaagde en vergeten herinneringen doen er niet toe, het gevóél van toen met elkaar, bij elkaar is gebleven en vormen een levendig en levend nu.
Dan sijpelt het bericht van een reünie binnen. Een reünie van de oude middelbare school IVO MAVO – Montessori school.
Veel heb ik niet met reünies. Niet alleen zijn de beelden van toen vervaagd en vergeten, liefst laat ik ze ook achter me. De generatie van toen (ik dus) was nog van ‘geen vuile was buiten hangen’. Het gros van mijn klas- en jaargenoten weten niet eens wat er zich werkelijk afspeelde in mij, bij ons thuis, in mijn leven. Dat wat ik ervan mee wilde nemen heb ik een plekje gegeven, de rest heb ik verbannen.
En ook wat ik van hen weet is oppervlakkig besef ik mij maar al te goed.
Toch borrelt er iets in mij met de wetenschap van nu. Waar liggen de gaten, de hiaten? Wat maakte ons wie we toen waren? Het was een aparte, vernieuwende school. Door faalangst kwam ik er terecht. Maar te druk met het verbergen van het leven thuis is het leven op die school aan me voorbij gegaan. Leraren noemden we bij de voornaam. We ‘kenden’ geen leraar voor de klas maar we leerden al ontdekkend zelf en je kon naar de ‘voornaam’ in de klas lopen als je hem nodig had. Eigen tempo, eigen niveau. Je was verantwoordelijk voor het maken en nakijken van je eigen toetsen op elk willekeurig tijdstip. Je weektaak moest je af hebben maar was die niet af dan was dat ook geen probleem.Wilde je niet leren dan was dat goed, alles kon, veel mocht!
Schoolkampen ofwel werkweken heetten vormingsweken. Maar ik liet me niet vormen.
Om niets konden we lachen, om niets ook huilen. En er werd wat afgehuild, om niets, op de boomstammen voor de school. Altijd wel vergezeld door een klas- of jaargenoot.
Dat we lachten kan ik me niet herinneren. We vonden en namen de wereld geloof ik bloedserieus. De puberteit doorworstelend, die toch ook om grenzen vroeg, werden we losgelaten in een zee van ‘emo’ en ontluikende maar ongeleide, ongestuurde zelfverantwoordelijkheid. Voor mij betekende dat een ‘zoek het maar uit’ gevoel. En ik was daar nog niet aan toe!
Ook bij de anderen begint er iets te borrelen. Ik wijd dat ook aan onze leeftijd. Hoe ouder je wordt hoe meer je toch naar dat verleden gaat kijken. Wellicht omdat het verleden meer stof tot nadenken geeft, omdat het ook ‘langer’ duurde en ‘meer’ omvat dan de ‘korte’ tijd die nog voor ons ligt, en waarin we wellicht ook minder aan mijlpalen zullen beleven (in het algemeen genomen dan).
Was onze wereld toen groter ten opzichte van de wereld die, als je ouder wordt, toch steeds een beetje kleiner wordt? In ieder geval was er toen een zee van tijd in tegenstelling tot nu dat vennetje van tijd dat we over hebben.
Steeds vaker krijg ik ineens vriendschapsverzoeken van vroegere klas-jaargenoten via de sociale media; facebook, LinkedIn en Email.
Er worden een website IVO50 en een Facebook pagina in het leven geroepen.
Twee enthousiaste reünie werkgroep leden roepen op van alles te plaatsen, oude herinneringen, oude liefdes, oude vriendschappen, foto’s, delen uit agenda’s, schoolkranten etc.
Aangestoken door het ‘virus’ begin ik ook te zoeken naar oud verbleekt materiaal. Eerst in de ‘oude dozen’ vol foto’s, agenda’s, schoolkranten, diploma’s, werkstukken etc. Mijn moeder, en later ik, hebben veel bewaard blijkt wel. Wat een document/monument wordt die website met de weken….maanden…..
Toch blijven veel herinneringen vaag en onbegrepen.
Ook ik plaats, met een glimlach, een berichtje uit (zelfs) mijn dagboek. ‘Je kan gewoon ademhalen als je zoent’. Jammer dat de herinnering vergeten is.
Enthousiast geraakt plaats ik foto’s van toen maar ik heb er niet veel.
Heel langzaam komen gezichten weer tot leven en krijgen sommigen zelfs weer namen.
Mijn agenda is volgeplakt met foto’s van popsterren, mozaïeksteentjes, gekleurde tekeningen of loze teksten en kreten, daar deed ik blijkbaar dus wel aan mee, met tussendoor af en toe wat schooltaken die ook vervuld moesten worden. Ik vind zelfs een vloeitje van een ‘sjekkie’ van de jongen waar ik hevig verliefd op was. Die herinnering staat me, als een van de weinigen, nog helder voor ogen!
Verder voel ik niks meer uit die tijd.
Zoveel gebeurd……… en niks en nauwelijks iemand is meegegaan met de ervaringen van daarna, behalve die ene vriendin, een oude vriend uit een latere groep en wat gebeurtenissen die met een ex-vriendje verweven bleven.
Al zoekend en gravend in het verleden kom ik gezichten tegen die nog steeds de tekenen van toen vertonen. Andere gezichten zijn voor mij zo veranderd dat er geen blijk van herkenning is.
Maar we vinden de oude klas/jaargenoten. Samen…..met elkaar…..
De tijd lijkt stil te hebben gestaan als we elkaar korte berichtjes sturen.
Er moet dus wel íéts geweest zijn tussen die jaargenoten en mij! Maar wat??
Met één oud klasgenoot spreek ik af op een terrasje. We hebben beiden de foto bij ons van 40 jaar geleden toen we uit eten gingen. We waren toen met z’n vieren. De twee anderen op de foto zijn geëmigreerd en wonen allang niet meer in Nederland.
Raar, dat als we elkaar zien, ik ineens weer weet dat zijn ouders heel ver weg woonden maar we ons nooit afvroegen waar hij dan woonde ten tijde van het verblijf op de IVO.
Was dat dan onbelangrijk toen?
Van hem hoor ik ook dat zijn onafscheidelijke schoolvriendje van toen, een miserabel leven leidde. Je zag wel aan zijn kleding dat er niet veel zorg aan werd besteed maar hóé miserabel het was wist ik toen niet.
Was dat dan onbelangrijk toen?
We pakken de draad weer op, vertellen in ijltempo over de tussentijd. 40 Jaar schijn je dus zomaar te kunnen bijpraten in een paar uurtjes op een terrasje in de zon.
Een kwestie hoofd van bijzaken onderscheiden?
Of met de ervaring van nu die bijzaken er zelf bij kunnen bedenken en voelen.
Sociale media vind ik nu steeds meer een uitkomst.
Wat leuk om al die gezichten van toen, in een ‘nu-jasje’, reacties te zien plaatsen op elkaars berichtjes en foto’s.
We hoeven elkaar niets uit te leggen. Op de een of andere manier is het goed zoals het is.
De ‘clubjes’ van toen zijn weer de ‘clubjes’ van nu, al merk ik dat er veel meer tolerantie is naar de ‘clubjes’ die niet de jouwe waren.
We zijn immers allemaal individuen geworden, gevormd door de tand des tijds. Onze ‘clubjes’ van nu zijn politieke partijen, werk/banen, verenigingen etc.
Maar gebleven zijn toch ook onze idealen en ideologieën en vooral………… de kernen van ons bestaan die ‘clubjes’ nog ergens verbinden.
Ik raak steeds nieuwsgieriger naar de reünie die dichter en dichterbij komt en raak door alle hernieuwde contacten, steeds minder vervreemd van het toen.
Mijn ‘nu’ lijkt zelfs even te vervagen in de glans van een hernieuwd toen.
Dan is het zover. Zaterdag 25 juni 2016. Mijn dochter wordt 30 en dat dient eerst gevierd te worden.
Het is feest in mij! Niet alleen door het 30jarig bestaan van mijn dochter maar ook door de kriebels van wat komen gaat. 50 Jarig bestaan IVO MAVO Montessori.
Om 16.00 uur zal ik mijn oude schoolvriendin ophalen bij haar ouders. Ouders die ik ook al 40 jaar niet gezien heb.
Mijn oude schoolvriendin en ik zijn met elkaar meegegaan door de tijd. De tijd leerde ons dat we toen een vertekend beeld hadden van wat er zich werkelijk afspeelde. Dat we té weinig van elkaar wisten in een tijd van puberaal egoïsme en moordende onzekerheid zonder zelfbeeld.
De tijd heeft weliswaar de geografische afstand vergroot maar ons, ondanks dat, dichterbij elkaar gebracht.
Tijd………..straks zal ik 40 jaar terug gaan………………
Wat zo’n gevoel van reünie dan toch met je doet…..
Ik haal mijn oude schoolvriendin op, groet haar ouders alsof ik nooit ben weggeweest en kijk zelfs door rollator, rimpels, carrière en grijze haren heen. Het is zoals het was.
We rijden samen door helse regenbuien naar de plek waar de huidige school gevestigd is. Tegen alle adviezen in (is dit dat puberale gedrag van vroeger dat om de hoek komt kijken?), zoek ik een parkeerplek vlakbij de plaats waar de reünie plaatsvindt, en waar ik, met een triomfantelijke lach op mijn tronie, er nog eentje vind ook!
Giechelend (als toen) stappen we uit en gillend en kirrend (als toen) springen we opzij als auto’s door plassen rijdend onze benen in, bij mijn oude schoolvriendin gehakte schoenen, en nette kleren natspatten.
In de hal van de school staan mijn oude klasgenoten me op te wachten. Vreemd ….we waren niet zo’n hechte klas. Sterker nog, ik voelde me veel meer verwant met de klas van mijn oude schoolvriendin. Maar we waren jaargenoten, deden veel samen dus klassen kende je eigenlijk niet.
We omhelzen elkaar en schrijven ons, elkaar ‘scannend’, in.
Er zal nog heel wat naar de badge op onze borst gekeken worden die de namen herbergen die anderen natuurlijk allang vergeten zijn of nieuwsgierig stemmen. Gelet wordt, door onze generatie, vooral op grijze haren!
We gaan op zoek naar een plek om bij te praten en komen in het dwalen, door de voor ons onbekende school, ook de andere jaargenoten tegen. Feest van herkenning!
Het kind in ons is niet verloren gegaan.
Bijna huppelend bewegen we door de school.
Ruzies, afkeer, aversie, allergie, groepsvorming, verliefdheid …het lijkt allemaal verleden tijd….het ís allemaal verleden tijd.
Zelfs met ouderejaars van toen, oei wat keek je daar tegenop, durft nu gewoon gepraat te worden. Status is niet meer leeftijdsgebonden, leeftijdsverschil is onbelangrijk geworden.
Toch klopt dat ook weer niet helemaal want als ik de zeer oud geworden leraren van toen, welke er nog over zijn, zie rondlopen, betstaat de leeftijdsgebonden status wel degelijk weer. Ik hoor mezelf zelfs nu ineens achternamen bij de voornaam van toen noemen.
Ervaringen worden onophoudelijk uitgewisseld. Tenminste….aan het begin van de middag/avond.
Ervaringen met gevoelslading.
Het ‘stoere’ gevoel van toen van een oud klasgenote, als meegenomen ‘angst’ in het nu. Ík was die pester en was niet zo aardig voor jullie’….
Onuitgesproken gevoelsladingen van toen bekeken vanuit de levenservaring van nu …. ‘jij was onzeker en daarom leek je zo arrogant’…..
Eenzame gevoelsladingen van buitengesloten voelen of was het, met de kennis van nu, jezelf veiligheidshalve aan de zijlijn plaatsen?
Gevoelsladingen van vernedering door opmerkingen van zogenaamde populaire leraren, die je je leven lang meedroeg en nu eindelijk uitgesproken konden worden in het de veiligheid van de ‘ik’die je geworden bent.
Zo ging het maar door.
Gevoelens van toen werden uitgesproken en vertaald naar het leven van nu, in de gegroeide ons.
Dat wat we niet wisten van elkaar, niet eens vermoedden, werd op de picknicktafels er uit gegooid en gedeeld. De zielen bloot gelegd.
De vuile was mag eindelijk buiten gehangen worden en samen wassen we die wit.
Weg met de grauwsluier. Uitspreken is loslaten.
Zo tillen we samen de tijd van toen naar het heden. De schouders er gezamenlijk onder zettend.
En zo komen de idealen weer boven, zo vinden we het kind in ons terug.
Het kind dat er nú wel mag zijn!
De sfeer en visie van school toen (maar ook de schoolvisie en missie groeide), waar we de vinger toen niet op konden leggen, wordt zichtbaar.
En zo gaan we de avond in en verder.
Als jonge Goden in oudere lichamen.
Nu de, door ons nu pas écht begrepen, ‘school’-visie uitdragend, die al zo lang in ons huisde maar geen uitweg kende.
Het valt allemaal op z’n plek!
Completer dan voorheen zijn we.
We mogen zijn wie we zijn omdat we zijn werden wie we óók waren.
En met z’n allen kleuren we die wereld nog mooier dan toen!
Op dat moment wordt volwassenheid nóg leuker omdat we het kind in ons, de kern van onze identiteit herontdekken, met elkaar en gedragen door elkaar.
We lachen, we praten, we feesten, we raken niet uit geknuffeld, we dansen, en we dansen….en we dansen……
Het toen is nu……………….
Met veel moeite nemen we afscheid van elkaar.
Het voelt zó goed.
Loslaten is zo verhipte moeilijk als iets goed voelt en alles klopt.
We beloven elkaar snel weer op te zoeken, een nieuwe mini-reünie te organiseren…..
En dat dit gaat gebeuren is zeker want nog dagen later voelen we allemaal dat we nog steeds niet geland zijn maar ergens tussen het toen van nu en nu van toen zweven.
Denken aan zaterdag gaat niet zonder glimlach op mijn gezicht.
Voor het eerst voel ik me blij als ik aan vroeger terugdenk.
Schaduwen die vanaf zaterdag in het licht mogen staan.
Naschrift:
Maar verjongde lichamen, NEE, want nog dagen en dagen erna voel ik de spieren na een nacht dansen en loop ik half kreupel door de school waar ikzelf werk 🙂
Een school met leerlingen waarvan ik zo graag wil dat ze later net zo fijn op een reünie kunnen terugkijken als wij die onvergetelijke zaterdag……………. Aan deze juf van vroeger en nu zal het niet liggen!


Mooi verwoord,
Groet Marja
Prachtig geschreven