Het is bekend dat Willem en ik allebei nog ons eigen huis hebben. Doordeweeks leeft Willem bij mij en in het weekend als Willem de kids heeft dan ben ik bij hem! En beiden wonen aan of dichtbij het water! Bij mij is dat mijn eigen zijtak van de Linge en bij Willem is dat de grote IJssel! Twee huizen, twee biotopen. Toch zie je bij mij veel meer de watervogels! Bij Willem speelt iets heel anders een rol!
Vorig jaar werd ik wakker van een angstaanjagend kabaal. Geschreeuw leek het wel. Géén menselijk geschreeuw (of het moet een bejaarden bus vol enthousiaste oudjes geweest zijn) maar dierlijk geschreeuw. En binnen die wereld weer geen zoogdieren geschreeuw maar de
eileggende gevleugelde diersoort. Ik trek de gordijnen van de slaapkamer open en kijk enigszins bevreesd naar de zwarte vlek in de lucht die aan het oorverdovend gekras ten grondslag ligt.
Het gevoel van jaren geleden bekruipt me. Ik keek toen stiekem naar de film ’the birds’. Een horrorachtige film uit 1963 van Alfred Hitchcock naar het gelijknamige boek van Daphne du Maurier.
Je zou geneigd zijn de gordijnen direct weer te sluiten en alles te blinderen en barricaderen. Toch is het fascinerend.
Dit jaar sta ik met een huisgenoot van Willem buiten en hij begint over dat wat mij al zo lang bezig houdt. De grote zwarte vogels. Langs de IJssel staat een rij bomen waarin zij hun nesten bouwen. Zo ver als de huisgenoot heeft kunnen kijken heeft hij 50 nesten geteld. En dan te bedenken dat die rij nog veel en veel langer is. Ik weet nog dat ik twee weken geleden buiten stond te kijken naar, gelukkig niet een hele zwerm maar een enkele zwarte vogel die een nest aan het bouwen was. En voor de eerste keer in mijn bijna 48 jaar oude leven besefte ik mij wat een helse klus het moet zijn om op hun manier een woning te bouwen. Wij gebruiken handen en voeten en hebben gereedschap. Maar zo’n vogel bouwt een woning met enkel een snavel! Af en aan zie ik ze vliegen met lange takken in hun snavel. 300 Takken verdwijnen in één nest en ze doen er slechts een dag of twee over! En intelligente bouwers zijn het ook want onderzocht is dat roeken een stop weten toe te passen om tijdens een warme dag het weglopen van water tegen te gaan.
Zo staan we een tijdje een tijdje te kijken en de huisgenoot vertelt me dat de nesten bij de huizen bijna wekelijks verwijderd worden. Alleen die aan de IJssel mogen blijven staan. Ja het haalt je de koekoek als je ziet hoe bezaaid de daken, deuren en ramen van Doesburgse bewoners zijn met, door hard aan hun nesten werkende en dus goede spijsvertering hebbende zwarte beesten, die de gehele dag van zich af schijten! Steen en been klagen de inwoners en op websites of in kranten kun je dan ook regelmatig lezen over de overlast. Je zou bijna spreken over een ‘roekvloek’.
Maar om welke zwart gevederden gaat het hier eigenlijk? Tja en dan is mijn interesse helemaal gewekt! Want het zal je de koekoek wel halen maar die is het dus niet! Zijn het raven? Roeken? Kauwen? Kraaien?
Het blijkt dus om de roek te gaan!
De Corvus frugilegus! In de encyclopedie blijkt de beschrijving te gaan om een grote zangvogel (nou vraag ik je????!!!!) die tot de kraaiachtigen behoort.
Alles aan de roek is zwart, zelfs de snavel! En het kreng is ongeveer 46 centimeter lang! Geloof nu maar dat het dus om grote nesten gaat!
Wist je trouwens dat roeken naarmate ze ouder worden, grijs worden! De snavelbasis wordt dan kaal en de onderliggende grijze veren worden zichtbaar. Roeken leven in kolonies, in nesten die dicht bij elkaar in een aantal boomtoppen worden gebouwd; deze kolonies kunnen zeer groot worden.
Nou dat blijkt! Ik verbaas me erover hoe die roeken hun eigen nest in de chaos van nesten terug kunnen vinden. Maar feilloos vliegen ze op het goede doel af!
Geweldig vind ik dat. Vooral als ik denk aan de Tomtoms of routeplanners die wij mensen nodig hebben en dan vaak nog niet eens direct op de goede bestemming aankomen!
Roeken zijn net als andere kraaiensoorten flexibele eters. Ze geven de voorkeur aan dierlijk voedsel (regenwormen, slakken, insecten, vooral ritnaalden (de larven van kniptorren)) maar plantaardige kost maakt ongeveer 3/5 van hun dieet uit. Ook een muisje wordt niet versmaad. De plantaardige voeding bestaat vooral uit allerlei zaden. Maar ook worden wel noten en eikels gegeten, naast vruchten zoals kersen en pruimen. De jongen worden voornamelijk met dierlijk eten gevoerd.
Met huppeltjes en met grote passen lopen de dieren over de bodem en zoeken naar voedsel waarbij de snavel wordt gebruikt om te voelen, te pikken, te graven en te grijpen.
Roeken zijn geslachtsrijp aan het einde van hun tweede jaar. Ze vormen een paar voor het leven. De nestbouw begint vroeg in maart, meestal in de kruin van een hoge loofboom. De nesten liggen dicht op elkaar, maar meestal niet dichter dan een meter. Soms worden wel eens nesten op de grond, op gebouwen of op bruggen gemaakt, maar dit is zeldzaam. Het nest wordt door beide partners gemaakt, is stevig in elkaar gezet van dunne buigzame twijgen en wordt van binnen met verschillende materialen gevoerd. Vaak wordt er materiaal van buurnesten of uit naburige kolonies geroofd. Het legsel bestaat uit 3 tot 6, soms negen grijsgroene, onduidelijk gevlekte eieren, en wordt door het vrouwtje 16 tot 19 dagen bebroed. Zij wordt in die tijd door het mannetje gevoerd. De jongen verblijven ongeveer een maand in het nest, in de eerste tien dagen gevoerd door het mannetje, daarna door beide ouders. Na het uitvliegen worden de jongen nog een poosje door de ouders verzorgd waarna ze zich aansluiten bij een troep leeftijdgenoten en in de nabije omgeving op verkenning gaan. In deze jeugdgroepen vindt dan ook na ca een jaar de paarvorming plaats. Meestal wordt er in een jaar maar een enkel nest opgekweekt, tenzij er een vroeg broedselverlies optreedt. (bron wikipedia)
Wat ik ook niet wist is dat je roeken vooral in het oosten van het land tegenkomt! (Hebben wij dat?!)
Dat ze vanaf een uur voor zonsopgang al actief worden hoef je ons niet meer te vertellen. Daar horen wij alles van. Ze blijven tot laat actief en kunnen wel acht uur per dag actief zijn met alleen al zoeken naar voedsel. Onderling onderhouden ze een uitgebreide communicatie over voedsel en sociale aangelegenheden. ADHDertjes zijn het dus!
Maar wel leuk om een keer te schrijven over deze, toch minder enge dan de film ‘Birds’ doet vermoeden, overlast veroorzakertjes!
